|
The King of Holidays
One of the first things most newcomers to this country learn about as they adjust to Vietnamese culture is the importance of Tet, or the Lunar New Year. When I moved here in September of 2010 I was quickly filled in on the holiday, even though it was still five months away. While the U.S., where I’m from, has its fair share of holidays, there is no equivalent to Tet.
Expats in Saigon are warned that the city will empty out a few days before the day of Tet itself; businesses will close; and there will basically be no one here. Travel within Vietnam itself is advised against, since all of the locals are traveling to their hometowns, meaning every train, plane, bus, and boat is packed to the brim. As a result, most foreigners head to other countries. The school I work at gives us 10 days off, and last year I escaped to Thailand with my two roommates. Almost everyone I knew was traveling somewhere, so I thought it would have been boring and lonely to stay here.
In America, on the other hand, most businesses close for a day or two around Christmas and Thanksgiving; and there are a few federal holidays, such as Martin Luther King Jr. Day, when schools and government-run offices are shuttered, but at no point does practically the entire country shut down for an extended period of time. As the latest AsiaLIFE cover story noted, Tet is like Christmas, New Year’s, and your birthday combined.
This holiday can be somewhat difficult to describe to my friends and family back in America, since it is so vastly different from our traditions, but the phrase “Tet” is actually well known in the U.S., because one of the most decisive events of the Vietnam War occurred during Tet in 1968. People are certainly interested in how the holiday is celebrated here, and everyone is jealous of how much time we get off of work. They also find it odd that we celebrate two New Year’s – the January 1 one, and the Lunar one.
Therefore, Tet is very interesting to observe from a foreigner’s viewpoint. The holiday’s approach has been evident in the lights lining Dong Khoi and a few other major downtown streets since December. Flower shops now overflow with apricot blossoms, the favored Tet flower of southern Vietnam. Shops and restaurants around the city renovate to put their best face forward for the new year. Neighbors in my hem are painting their gates and exterior walls while remodeling their interiors. One family is hurrying to finish a new house before the holiday, which is unfortunate, since they use circular saws and power drills from 7am to 10pm nearly every day.
It really is amazing how every aspect of life revolves around Tet as the New Year approaches. My students become even less attentive than usual, since they know they have a bunch of days off coming up. Prices go up as everyone stocks up on food and drinks for family feasts. Children are given new outfits, and special banh chung cakes are sold everywhere. Even sex is tied to the holiday: this coming year will be the Year of the Dragon, and children (especially males) born in such a year are believed to be predisposed to wealth and success, so couples around the country are doing everything in their power to ensure they have a baby after January 23.
Of course, financial issues come in to play around Tet as well, most notably in the form of li xi, or lucky money. Children in particular are given small bills (although I know some children receive 20,000 or even 50,000 dong bills) by their family members as a token of good luck in the new year. This is a nice gesture, but some people do try to use this tradition to take advantage of foreigners. For example, I took a taxi downtown last week, and when I arrived the meter said 42,500. The driver then rudely demanded 50,000 for “holiday”. If he had been kinder about it I would have given him the extra money…
All of this means that, once life gets back to normal after Tet, the city feels different. The “spring cleaning” that accompanies the holiday means everything is newly painted and fresh. People are excited by the chance provided to start anew in the new year, and Saigon’s hustle and bustle becomes even more noticeable, as everyone strives for success. Oh, and every child can be seen playing with the new toys they received over the break.
To me, all of this is truly special, since I can’t experience any of this in the U.S. I love immersing myself in unfamiliar traditions, and I really enjoy seeing Vietnam prepare for Tet. This year, I’ll be able to see the country celebrate it as well, since I will be staying in Vietnam. I’m going to Phu Quoc for four days, and then I’ll be in Saigon the rest of the holiday. I’m curious to see how quiet the city really gets, or if all of the hype is overdone. Enjoy your holiday everyone, wherever you’re going, and if you find me asleep on a Phu Quoc beach, please don’t disturb me.
|
Vua của các ngày lễ
Một trong những điều đầu tiên những người mới đến Việt Nam nên làm khi họ đang cố gắng thích nghi với nền văn hóa nơi đây là tìm hiểu về Tết âm lịch. Tôi đến Việt Nam vào tháng 9 năm 2010 và ngay lập tức được nghe nhiều người nói về Tết âm lịch dù còn đến 5 tháng nữa mới đến dịp lễ quan trọng này. Nước Mỹ của tôi cũng có nhiều ngày lễ nhưng không có dịp lễ nào tương tự như Tết âm lịch của Việt Nam cả.
Người nước ngoài sinh sống ở Sài Gòn thường nghe nói về chuyện thành phố này sẽ rất trống vắng vào dịp cận Tết âm lịch, hàng quán thì đóng cửa và gần như sẽ không còn ai ở đây. Họ còn nói không nên đi lại trong nước vào thời điểm này vì đây là lúc người dân thành phố về quê nên mọi phương tiện như xe lửa, tàu thuyền, máy bay, xe đò đều chật cứng. Phần lớn người nước ngoài cũng sẽ bay sang du lịch ở các nước khác. Vào dịp Tết năm ngoái, tôi bay sang Thái Lan với 2 người bạn cùng phòng vì tôi nghĩ sẽ rất buồn nếu ở lại thành phố do những người tôi quen biết đều đã đi du lịch cả. Năm nay, trường học nơi tôi dạy cho giáo viên và học sinh nghỉ Tết đến 10 ngày.
Ở Mỹ, quán xá và doanh nghiệp thường đóng cửa một hoặc hai ngày vào dịp Giáng sinh hoặc Lễ Tạ ơn. Ngoài ra, vào một số ngày lễ lớn khác như dịp kỷ niệm ngày sinh của mục sư Martin Luther King (con) thì trường học và các văn phòng làm việc thuộc chính phủ sẽ đóng cửa. Tuy nhiên, không có dịp lễ nào mà gần như cả nước phải ngừng mọi hoạt động để ăn mừng dài hơi như Tết âm lịch ở đây cả. Tôi nhớ gần đây tạp chí AsiaLIFE có đăng một bài viết so sánh Tết âm lịch giống như sự tổng hợp của Giáng sinh, Tết dương lịch và ngày sinh nhật vậy.
Mặc dù hơi khó để giải thích cho bạn bè và gia đình tôi ở Mỹ hiểu Tết âm lịch của Việt Nam là như thế nào vì nó quá khác biệt so với các ngày lễ của chúng tôi, nhưng ở đất nước tôi có rất nhiều người biết đến từ “Tết” vì một trong những thời khắc quyết định nhất của chiến tranh Việt Nam từng xảy ra vào dịp Tết năm 1968. Mọi người bên đó chắc chắn rất thích ngày lễ này và hầu như ai cũng cảm thấy “ganh tị” vì ở đây được nghỉ rất nhiều ngày để ăn Tết. Họ cũng thấy hơi là lạ vì ở đây mọi người ăn đến hai cái tết – Tết dương lịch và Tết âm lịch.
Do vậy, có thể nói Tết âm lịch rất thú vị trong mắt người nước ngoài. Không khí lễ hội đã được cảm nhận rõ ràng ngay từ tháng 12 dương lịch khi đèn đuốc thắp sáng khắp đường Đồng Khởi và một vài con đường khác ở trung tâm thành phố. Các cửa hàng hoa đều ngập tràn hoa mai, loại hoa dành cho Tết âm lịch ở miền Nam. Hàng quán đều được tân trang và mang một diện mạo mới để đón chào năm mới. Hàng xóm trong con hẻm tôi sinh sống đang sơn phết lại nhà cửa và chỉnh trang đồ đạc trong nhà. Có gia đình đang ráo riết xây cho xong ngôi nhà mới trước Tết âm lịch nên gần như ngày nào cũng nghe tiếng cưa và khoan điện của họ từ 7 giờ sáng đến tận 10 giờ đêm.
Thật thú vị khi nhìn thấy mọi mặt đời sống đều đang chịu ảnh hưởng lớn của Tết âm lịch khi năm mới đang đến gần. Học sinh tôi dạy mất tập trung hơn thường ngày vì chúng biết sắp được nghỉ Tết âm lịch. Giá cả thì leo thang vì mọi gia đình đều đang ra sức mua sắm chuẩn bị đón chào năm mới. Trẻ con được mua quần áo mới, và đặc biệt là bánh chưng được bày bán khắp nơi. Thậm chí chuyện sinh con đẻ cái cũng gắn liền với Tết âm lịch: năm nay là năm Rồng nên trẻ con (đặc biệt là con trai) sinh vào năm này được cho là sẽ thành công và giàu có, chính vì thế nên các cặp vợ chồng tìm đủ mọi cách để sinh con sau ngày 23/1 [mùng 1 Tết âm lịch].
Tiền lì xì, hay còn gọi là “tiền may mắn”, là một nét đặc biệt của Tết âm lịch. Các thành viên trong gia đình lì xì những tờ tiền mệnh giá nhỏ cho trẻ con (tôi biết cũng có vài em được lì xì những tờ mệnh giá lớn như 20.000 hay 50.000 đồng) với mong muốn mang đến may mắn cho chúng vào dịp đầu năm. Đây là một tập quán rất thú vị nhưng có người lại lợi dụng nó để vòi tiền người nước ngoài. Chẳng hạn như cách đây một tuần, tôi đi taxi ở trung tâm thành phố và khi đến nơi thì đồng hồ tính tiền chỉ 42.500 đồng nhưng tài xế lại đòi tôi trả 50.000 đồng xem như “lì xì” đầu năm. Nếu như anh ta lịch sự hơn thì tôi đã trả thêm cho anh ta rồi …
Tôi mường tượng rằng sau Tết âm lịch, khi nhịp sống đã trở lại bình thường thì thành phố sẽ rất khác. Mọi thứ sẽ tươi mới hơn do trước đó đã được trang hoàng suốt dịp lễ này và mọi người cũng sẽ háo hức để bắt đầu một năm mới. Nhịp sống hối hả của Sài Gòn sẽ càng hiện rõ hơn vì họ sẽ lại hăng say làm việc để tìm kiếm thành công mới. Khi ấy, mọi người cũng sẽ thấy trẻ con chơi đùa với đồ chơi mới mà chúng được tặng vào dịp Tết đã qua.
Tất cả mọi thứ mang đến cho tôi một cảm giác thật sự đặc biệt mà tôi không thể tìm thấy tại quê nhà. Vốn thích trải nghiệm những phong tục tập quán xa lạ nên tôi rất háo hức khi nhìn thấy mọi người chuẩn bị cho Tết âm lịch tại Việt Nam. Năm nay tôi sẽ ăn Tết ở đây và sẽ có cơ hội cảm nhận rõ hơn người Việt ăn Tết như thế nào. Tôi sẽ đi Phú Quốc 4 ngày rồi quay lại Sài Gòn để tận hưởng không khí Tết âm lịch trong những ngày còn lại. Tôi rất tò mò muốn biết xem thành phố này có tĩnh lặng đến mức như mọi người nói hay không, hay là họ chỉ nói quá lên mà thôi. Chúc mọi người ăn Tết âm lịch vui vẻ. Nếu như có đi đâu đó và bắt gặp tôi nằm lim dim trên bãi biển Phú Quốc thì hãy cứ để yên cho tôi tận hưởng nhé! |
Print
